Kara za brak przeglądu budynku - jak się odwołać i uniknąć powtórki

Odpowiedzialność za brak przeglądu okresowego ma charakter karny (przepisy karne Rozdziału 9 Prawa budowlanego oraz Kodeks wykroczeń), a nie stricte administracyjny. Sposób obrony różni się w zależności od kwalifikacji czynu przez organ i sąd.

Wykroczenie - art. 93 pkt 9 Prawa budowlanego

Kto nie spełnia obowiązku poddawania obiektu kontrolom okresowym z art. 62 ust. 1 PB - podlega karze grzywny (art. 93 pkt 9 PB). Sprawa toczy się w postępowaniu wykroczeniowym. Grzywna za wykroczenie wynosi od 20 zł do 5 000 zł (art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń), a w postępowaniu mandatowym - do 500 zł (art. 96 § 1 k.p.w.).

Mandat karny (do 500 zł) - można odmówić przyjęcia; sprawa trafia wtedy do sądu rejonowego.
Wyrok nakazowy (grzywna do 5 000 zł) - sprzeciw w ciągu 7 dni od doręczenia; sprawa trafia na rozprawę.
Wyrok po rozprawie - wniosek o uzasadnienie w ciągu 7 dni od ogłoszenia, następnie apelacja w ciągu 7 dni od doręczenia uzasadnienia.

Przestępstwo - art. 91a Prawa budowlanego

Kto nie spełnia obowiązku z art. 61 PB (utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym, użytkowanie zgodnie z przepisami, zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania) - podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jest to przestępstwo, sprawa toczy się przed sądem karnym (nie w postępowaniu administracyjnym). Wysokość jednej stawki dziennej sąd ustala biorąc pod uwagę dochody sprawcy - od 10 zł do 2 000 zł (art. 33 k.k.).

Linie obrony - co warto podnieść

Kontrola została wykonana, ale protokół nie trafił do dokumentacji obiektu - dołącz protokół i dowód wykonania.
Obiekt nie podlega art. 62 w danym zakresie (np. wyjątki z art. 62 ust. 2 PB dla części budynków mieszkalnych jednorodzinnych).
Obowiązek ciążył na innym podmiocie (dowód: umowa o zarządzanie, akt notarialny).
Siła wyższa lub obiektywna niemożność wykonania (brak dostępu z winy najemcy udokumentowany pisemnymi wezwaniami).
Brak winy umyślnej i niedbalstwa - istotne w postępowaniu karnym z art. 91a PB.

Okoliczności łagodzące

W postępowaniu wykroczeniowym sąd bierze pod uwagę okoliczności wskazane w art. 33 k.w. (właściwości i warunki osobiste, sposób życia, zachowanie po wykroczeniu). W postępowaniu karnym z art. 91a PB - dyrektywy z art. 53 k.k. (stopień winy, motywacja, zachowanie po czynie, właściwości osobiste). Dobrowolne usunięcie skutków (wykonanie zaległej kontroli, uzupełnienie KOB) jest w obu trybach istotną okolicznością łagodzącą.

Najczęstsze pytania

Jaka jest maksymalna kara za brak przeglądu?

Za wykroczenie z art. 93 pkt 9 PB grzywna do 5 000 zł (art. 24 § 1 k.w.), w postępowaniu mandatowym do 500 zł. Za przestępstwo z art. 91a PB grzywna nie mniejsza niż 100 stawek dziennych, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Czy mogę odmówić przyjęcia mandatu?

Tak. Wtedy sprawa trafia do sądu rejonowego, który wyrokiem nakazowym lub po rozprawie może utrzymać, obniżyć lub uchylić grzywnę.

Czy wykonanie zaległego przeglądu po nałożeniu kary ją uchyla?

Nie uchyla, ale jest istotną okolicznością łagodzącą (art. 33 k.w., art. 53 k.k.) i podstawą do wniesienia sprzeciwu / apelacji z wnioskiem o obniżenie kary.

Kto odpowiada w spółce - zarząd czy zarządca budynku?

Odpowiedzialność za wykroczenie z art. 93 PB lub przestępstwo z art. 91a PB może obciążać członka zarządu odpowiedzialnego za utrzymanie obiektu oraz zawodowego zarządcę - w zależności od podziału obowiązków wynikającego z umów i regulaminów wewnętrznych.