Kontrola PSP w budynku wielolokalowym - co sprawdza straż pożarna

Kontrola Państwowej Straży Pożarnej (PSP) to najczęstsza kontrola organu zewnętrznego w budynku wielolokalowym po PINB. Podstawą prawną są art. 23 i 26 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Kontrola może być planowa lub doraźna - najczęściej po zgłoszeniu mieszkańca, po pożarze w sąsiedztwie lub po zmianie sposobu użytkowania obiektu.

Kto jest kontrolowany

Formalnym adresatem kontroli jest właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu (art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej). W praktyce w budynku wielolokalowym kontrolerzy PSP rozmawiają z zarządem wspólnoty, spółdzielnią lub zarządcą komercyjnym. To ten podmiot podpisuje protokół i odpowiada za wykonanie decyzji.

Co PSP sprawdza w budynku wielolokalowym

• instrukcja bezpieczeństwa pożarowego (IBP) - wymagana dla obiektów o kubaturze brutto powyżej 1000 m3 oraz ZL III z liczbą osób powyżej 50,
• protokoły z konserwacji gaśnic, hydrantów wewnętrznych, SSP, DSO, oświetlenia awaryjnego, oddymiania klatek schodowych, drzwi ppoż. i klap dymowych,
• drogi ewakuacyjne - szerokość, oznakowanie, brak zawężeń, brak składowania w klatkach i korytarzach,
• hydranty zewnętrzne w odległości nakazanej przepisami, dostęp dla wozu strażackiego do budynku,
• prawidłowość rozdziału stref pożarowych, drzwi EI30/EI60, uszczelnienia przejść instalacyjnych,
• aktualność przeglądów instalacji elektrycznej i gazowej (art. 62 ust. 1 pkt 1 PB),
• protokoły z kontroli okresowej przewodów kominowych i wentylacji.

Jakich dokumentów żąda kontroler PSP

• Książka Obiektu Budowlanego (KOB lub c-KOB) i protokoły z kontroli art. 62 PB,
• instrukcja bezpieczeństwa pożarowego zaktualizowana co najmniej raz na 2 lata lub po zmianach,
• protokół z ćwiczeń ewakuacyjnych - dla obiektów, w których cyklicznie przebywa powyżej 50 osób (§ 17 rozp. MSWiA),
• protokoły konserwacji gaśnic i hydrantów - raz w roku, dla gaśnic proszkowych remont wewnętrzny co 5 lat,
• protokół przeglądu i konserwacji SSP, DSO, oddymiania - zgodnie z instrukcją producenta i PN,
• dokumenty uprawnień konserwatorów urządzeń ppoż.

Ćwiczenia ewakuacyjne - kiedy i jak często

Zgodnie z § 17 rozporządzenia MSWiA z 7.06.2010 r. właściciel lub zarządca obiektu przeznaczonego dla ponad 50 osób organizuje praktyczne sprawdzenie warunków ewakuacji nie rzadziej niż raz na 2 lata (a w budynkach zakwaterowania osobowego dla ponad 50 osób - raz na rok). O terminie należy powiadomić komendanta powiatowego PSP nie później niż na tydzień przed. Brak ćwiczeń to najczęstsza podstawa mandatu w kontroli PSP obiektów użyteczności publicznej.

Protokół i decyzja pokontrolna

Po zakończeniu czynności kontroler sporządza protokół, który podpisują obie strony. Jeżeli stwierdzono nieprawidłowości, komendant powiatowy PSP wydaje decyzję nakazującą ich usunięcie w wyznaczonym terminie (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy). Nieusunięcie nieprawidłowości w terminie skutkuje karą grzywny (art. 82 § 2 Kodeksu wykroczeń), a w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia PSP może wystąpić o wyłączenie obiektu z użytkowania (art. 26 ust. 1 pkt 2).

Odwołanie od decyzji PSP

Odwołanie wnosi się do komendanta wojewódzkiego PSP za pośrednictwem komendanta powiatowego, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje dopiero po decyzji II instancji. Warto korzystać z pomocy eksperta - argumentacja techniczna (rzeczywisty stan urządzeń, alternatywne rozwiązania spełniające cel przepisu) często pozwala uchylić lub złagodzić decyzję.

Jak przygotować budynek do kontroli PSP

1. Przejrzyj IBP - czy jest aktualna, czy uwzględnia bieżące użytkowanie i liczbę osób.
2. Sprawdź komplet protokołów konserwacji urządzeń ppoż. z ostatnich 12 miesięcy.
3. Wykonaj obchód dróg ewakuacyjnych - brak składowania, sprawność oświetlenia awaryjnego, oznakowanie.
4. Zweryfikuj termin ostatniego ćwiczenia ewakuacyjnego.
5. Zbierz protokoły z przeglądów art. 62 PB, w tym kominiarski i gazowy, oraz aktualną książkę obiektu.

Podsumowanie

Kontrola PSP koncentruje się na trzech obszarach: dokumentach (IBP, protokoły konserwacji, ćwiczenia ewakuacyjne), stanie technicznym urządzeń ppoż. i drożności dróg ewakuacyjnych. Zarządca, który regularnie zamawia przegląd ppoż. i aktualizuje IBP, wychodzi z kontroli z krótkim protokołem bez decyzji naprawczej. Zaniedbania w tym obszarze to nie tylko grzywny - to realne ryzyko wyłączenia budynku z użytkowania.