Zawaliła się część budynku - obowiązki właściciela krok po kroku

Katastrofa budowlana to niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów (art. 73 Prawa budowlanego). Do katastrofy nie zalicza się awarii instalacji ani uszkodzeń elementów wykończenia.

Schemat procedury

Postępowanie po katastrofie budowlanej (art. 75-79 PB)

Kolejność działań jest sztywna: życie → miejsce → organy → komisja → decyzja.

Wezwanie 112 i ewakuacja
Natychmiast
Priorytet: życie i zdrowie. Wyłączenie mediów w strefie zagrożenia.
Zabezpieczenie miejsca
0-1 h
Uniemożliwić dostęp osób postronnych. Zakaz zmiany stanu miejsca do oględzin PINB (art. 75 ust. 2 PB).
3
Zawiadomienie PINB i prokuratora
Niezwłocznie
Obowiązek z art. 75 ust. 1 PB. Także projektant i wykonawca obiektu. Zaniechanie = art. 92 PB (areszt / grzywna).
4
Powołanie komisji przez PINB
Niezwłocznie po zawiadomieniu
Art. 76 PB. W składzie: organ, właściciel, użytkownik, wykonawca, projektant, rzeczoznawcy.
5
Udostępnienie dokumentacji
Na wezwanie komisji
KOB / c-KOB, projekt, protokoły kontroli okresowych z art. 62 PB, decyzje.
6
Decyzja PINB
Zabezpieczenie, rozbiórka, odbudowa lub remont (art. 78 PB).
Uporządkowanie terenu i wpis do KOB
Art. 79 PB. Wpis o katastrofie, decyzji i pracach - do 7 dni od zdarzenia.

Pierwsze godziny - trzy równoległe działania

Zapewnienie bezpieczeństwa ludzi - ewakuacja, wezwanie 112, wyłączenie mediów w strefie zagrożenia.
Zabezpieczenie miejsca katastrofy przed dostępem osób postronnych i przed dalszym rozprzestrzenianiem szkody.
Zawiadomienie organów: PINB, prokuratora, właściwej jednostki administracji, projektanta i wykonawcy obiektu (art. 75 ust. 1 PB).

Zawiadomienie musi być niezwłoczne. Zaniechanie obowiązków z art. 75 lub art. 79 PB stanowi czyn zabroniony z art. 92 ust. 1 pkt 1 PB, zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Zakaz zmiany stanu miejsca katastrofy

Do czasu rozpoczęcia oględzin przez organ nadzoru budowlanego zabronione jest przemieszczanie i zmienianie położenia przedmiotów, które mogą utrudnić ustalenie przyczyn katastrofy (art. 75 ust. 2 PB). Wyjątek: czynności mające na celu ratowanie życia lub zapobieżenie szkodzie.

Postępowanie wyjaśniające PINB

PINB niezwłocznie powołuje komisję do zbadania przyczyn katastrofy (art. 76 PB). W jej skład wchodzą przedstawiciele organu, właściciela, użytkownika, wykonawcy, projektanta oraz rzeczoznawcy. Właściciel/zarządca jest zobowiązany do udostępnienia dokumentacji obiektu, w szczególności Książki Obiektu Budowlanego, projektu, protokołów kontroli okresowych.

Obowiązki po zakończeniu postępowania

Wykonanie decyzji PINB w zakresie zabezpieczenia, rozbiórki, odbudowy lub remontu (art. 78 PB).
Uporządkowanie terenu katastrofy po zakończeniu oględzin (art. 79 PB).
Aktualizacja Książki Obiektu Budowlanego (wpis o katastrofie, decyzja, prace).
Zgłoszenie zdarzenia ubezpieczycielowi w terminie z polisy (zwykle 3-7 dni).
Powiadomienie mieszkańców, najemców i użytkowników o zakresie ograniczeń w korzystaniu z obiektu.

Najczęstsze pytania

Co się liczy jako katastrofa budowlana?

Niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu lub jego części konstrukcyjnej. Nie jest katastrofą awaria wodociągu, pożar w rozumieniu odrębnych przepisów ani uszkodzenie elementu wykończenia.

Czy mogę uprzątnąć gruz przed przyjazdem PINB?

Nie, poza czynnościami ratującymi życie lub zapobiegającymi dalszej szkodzie. Art. 75 ust. 2 PB zabrania zmiany stanu miejsca do czasu oględzin.

Kogo zawiadomić w pierwszej kolejności?

112, następnie niezwłocznie PINB, prokuratora oraz projektanta i wykonawcę obiektu (art. 75 ust. 1 PB).

Kto pokrywa koszty ekspertyzy?

Zasadą jest, że koszty ustalenia przyczyn i skutków katastrofy ponosi właściciel lub zarządca obiektu. Rzeczywisty ciężar może zostać przeniesiony na osoby odpowiedzialne za katastrofę na drodze cywilnej.