Kontrola okresowa instalacji gazowej - terminy, uprawnienia i protokół

Kontrola instalacji gazowej to jeden z najczęściej weryfikowanych przez PINB obowiązków. Podstawą jest art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, który nakazuje sprawdzanie stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych - dymowych, spalinowych i wentylacyjnych - co najmniej raz w roku. Brak aktualnego protokołu jest jedną z pierwszych rzeczy, o które pyta inspektor.

Kto podlega obowiązkowi

Obowiązek dotyczy każdego obiektu wyposażonego w instalację gazową - niezależnie od jego funkcji: mieszkalny wielolokalowy, jednorodzinny (w zakresie instalacji gazowej), obiekt usługowy, użyteczności publicznej. Odpowiada właściciel lub zarządca, wobec PINB solidarnie w przypadku współwłasności.

Kto może wykonać kontrolę - uprawnienia G3

Kontrolę instalacji gazowej może wykonać wyłącznie osoba posiadająca właściwe uprawnienia. W praktyce to świadectwa kwalifikacyjne w zakresie D3 (dozór) oraz E3 (eksploatacja) - potocznie nazywane uprawnieniami gazowymi. Przy obiektach z rozbudowaną instalacją i większym ciśnieniem wymagane są dodatkowe kwalifikacje. Zarządca ma obowiązek zweryfikować uprawnienia wykonawcy przed zleceniem kontroli - to część należytej staranności.

Co obejmuje przegląd - zakres techniczny

Rzetelny przegląd instalacji gazowej obejmuje:

• próbę szczelności instalacji (część ogólnodostępna oraz - o ile jest umowa - lokale mieszkalne),
• sprawdzenie stanu technicznego urządzeń pomiarowych, zaworów, kurków głównych,
• kontrolę połączeń, przewodów, mocowań,
• sprawdzenie wentylacji pomieszczeń, w których pracują urządzenia gazowe,
• weryfikację stanu odbiorników gazowych podłączonych do instalacji wspólnej,
• sprawdzenie oznakowania i dostępności zaworów odcinających.

Wentylacja - kontrola powiązana

Instalacja gazowa jest ściśle związana ze sprawną wentylacją i przewodami kominowymi. Wielu inspektorów oczekuje, że w tym samym cyklu rocznym zostanie wykonana również kontrola kominiarska (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c). W praktyce oba przeglądy realizuje się w jednym harmonogramie, żeby uniknąć niespójności dat.

Wejście do lokali mieszkalnych

Kontrola instalacji gazowej w częściach ogólnodostępnych nie budzi wątpliwości. Sporny jest zakres wewnątrz lokali - właściciel lokalu może odmówić wpuszczenia serwisu, ale wspólnota lub zarządca ma prawo egzekwować dostęp na podstawie ustawy o własności lokali (art. 13 ust. 2) w celu zapewnienia bezpieczeństwa. Praktyka: wcześniejsze zawiadomienie ze wskazaniem podstawy prawnej, próba w co najmniej dwóch terminach, dokumentacja odmowy.

Protokół - co musi zawierać

Protokół z kontroli instalacji gazowej powinien zawierać:

• datę wykonania kontroli oraz nazwę i uprawnienia wykonawcy (numer świadectwa kwalifikacyjnego),
• identyfikację obiektu (adres, numer działki opcjonalnie),
• opis przedmiotu kontroli i użytej metody,
• wyniki próby szczelności (wskazanie ciśnienia próbnego i czasu),
• listę stwierdzonych nieprawidłowości z klasyfikacją pilności,
• zalecenia i terminy usunięcia,
• podpis wykonawcy i - opcjonalnie - przedstawiciela zarządcy.

Wpis w KOB / c-KOB

Każdy protokół musi zostać wpisany do książki obiektu budowlanego - papierowej lub c-KOB. Termin wpisu: do 7 dni od dnia zdarzenia (kontroli), zgodnie z przepisami rozporządzenia MRiT z 15.12.2022 r. w sprawie książki obiektu budowlanego oraz systemu c-KOB. Skan protokołu w c-KOB warto załączyć od razu, nie odkładać na później.

Konsekwencje braku kontroli

Brak przeglądu instalacji gazowej to wykroczenie z art. 93 pkt 8 PB (grzywna). Przy wypadku (wyciek, wybuch, zaczadzenie) właściciel/zarządca odpowiada karnie z art. 91a PB oraz - jeśli wystąpił skutek - z Kodeksu karnego. Poza sankcjami: pełna odpowiedzialność cywilna wobec poszkodowanych i ich rodzin.

Podsumowanie

Kontrola instalacji gazowej to obowiązek roczny, obwarowany precyzyjnymi wymogami co do uprawnień wykonawcy i zawartości protokołu. Warto łączyć ją z przeglądem kominiarskim, pilnować terminowego wpisu do KOB/c-KOB oraz udokumentować próby wejścia do lokali, gdzie właściciele odmówili dostępu. To najprostsza droga, żeby przy kontroli PINB pokazać należytą staranność.